पोखरा र भैरहवा अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल: हवाई रुट र क्षेत्रीय कनेक्टिभिटीको यथार्थ
पोखरा र भैरहवा अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल: हवाई रुट र क्षेत्रीय कनेक्टिभिटीको यथार्थ
गौतम बुद्ध र पोखरा क्षेत्रीय अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल सञ्चालनमा आए पनि हवाई प्रवेश बिन्दु, कूटनीतिक संवाद र व्यावसायिक उडानको दिगोपन अहिलेको मुख्य चुनौती बनेको छ।
By Sabina Karki
Journalist & Feature Writer
भैरहवास्थित गौतम बुद्ध अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल र पोखरा क्षेत्रीय अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलको निर्माण नेपालको हवाई पूर्वाधारको इतिहासमा एक महत्वपूर्ण फड्को थियो। काठमाडौँको एक मात्र अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलमा वर्षौँदेखि रहेको ट्राफिक जाम र होल्डिङ हटाउन यी आयोजनाहरू निर्माण गरिएका हुन्।
तर विमानस्थलका आधुनिक टर्मिनल र धावनमार्ग निर्माण हुनु मात्र व्यावसायिक सफलताको सुनिश्चितता होइन। यसको वास्तविक चुनौती द्विपक्षीय हवाई सम्झौता, हवाई प्रवेश मार्ग र अन्तर्राष्ट्रिय वायुसेवा कम्पनीहरूको नाफामूलक सञ्चालनसँग जोडिएको छ।
हवाई प्रवेश बिन्दुको पेचिलो सवाल
नेपालको आकाशमा प्रवेश गर्ने विमानहरू वर्षौँदेखि दक्षिणको सिमरा रुटमा निर्भर छन्। खाडी मुलुक वा भारतको पश्चिमी भूभागबाट भैरहवा आउने विमान सिधै नेपालगन्ज वा महेन्द्रनगरबाट प्रवेश गर्न पाए १५ देखि २५ मिनेटको उडान समय र हजारौँ लिटर हवाई इन्धन बचत हुन्छ।
"हवाई कम्पनीहरूले प्रत्येक मिनेट र इन्धनको हिसाब गर्छन्। जबसम्म अनुकूल प्रवेश बिन्दु पाइँदैन, विदेशी वायुसेवा कम्पनीहरूलाई नियमित तालिकामा उडान गराउन कठिन हुन्छ।" — उड्डयन विज्ञ
पर्यटन र विकेन्द्रीकरणको खाँचो
लुम्बिनी र पोखरा विश्व पर्यटनका अद्वितीय केन्द्र हुन्। थाइल्यान्ड, म्यानमार, श्रीलंका र भियतनामका बौद्ध धर्मावलम्बीहरूलाई सिधै लुम्बिनी र साहसिक पर्यटनका पारखीहरूलाई पोखरा जोड्न सक्ने विशाल सम्भावना अझै बाँकी छ।
Frequently Asked Questions
भैरहवा र पोखरा विमानस्थलमा अन्तर्राष्ट्रिय उडान किन नियमित हुन सकेका छैनन्?
हाल नेपाल प्रवेश गर्ने अधिकांश अन्तर्राष्ट्रिय उडानहरू सिमरा विन्दु भएर आउनुपर्ने बाध्यता छ। पश्चिमबाट आउने विमानहरूले पनि सिमरा भएर फेरि भैरहवा वा पोखरा मोडिनुपर्दा अतिरिक्त इन्धन र समय खर्च हुन्छ। भारतसँग पश्चिम प्रवेश रुटबारे वार्ता जारी छ।
विमानस्थल सञ्चालनका लागि सरकारले कस्ता सहुलियत दिएको छ?
सरकार र क्यानले अवतरण, पार्किङ, नेभिगेसन र ग्राउन्ड ह्यान्डलिङ शुल्कमा विशेष छुट प्रदान गरेका छन्।

Journalist & Feature Writer
Sabina Karki is an experienced Nepali journalist and feature writer with approximately eight years of dedicated reporting covering Nepal’s tourism, aviation, entrepreneurship, and startup ecosystems.